BI AWON AKONI EDA SE DI ORISA AKUNLEBO

Subject : Yoruba

 

Class : Jss 2

 

Term : Third  Term

 

Week : Week 3

 

Topic :

 

OSE KETA

APOLA-ISE

(verb phrase)

Ninu apola-ise ni koko gbolohun maa n wa. orisiirisii isori oro ni  o le jeyo po ninu apola-ise. Apola-ise le je:

  1. Oro-Ise Alaigbabo.

Iji ja

Mo sun

Iyan naa kan

  1. Oro-ise ati oro-oruko ni ipo abo. Apeere:

Dolapo ra keke

Mo je akara.

Femi pari idanwo

  • Oro-Ise agbabo ati Eyan. (oro aponle). Apeere:

Bola mu oti yo.

Jide gun igi giga fiofio.

Mo rerin-in arintakiti.

  1. Oro-Ise ati Apola Atokun apeere:

Bola lo si Obilende ni ana.

Mo ti ilekun si ita.

  1. Eyo Oro-Ise ti o n sise odidi gbolohun. Apeere:

Jade

Jokoo

Dide

IGBELEWON

  1. Ko apeere Apola-Ise marun-un sile pelu apeere metameta yato si eyi ti o wa ninu iwe yii.

IWE AKATILEWA

S.Y Adewoyin (2003) SIMPLIFIED YORUBA L1 J.S.S.2 Corpromutt Publishers Nig Lld O. I. 24-25.

 

 

BI AWON AKONI EDA SE DI ORISA AKUNLEBO

Ona meji pataki ni a le pin awon orisa ile Yoruba si.  Awon orisa kan wa to je pe won ro wa lati orun,  orisa ni Olorun da won, won ki i se eniyan nigba kan kan ri. Awon orisa ipin keji ni awon eniyan ti a so di orisa nitori ise  ribiribi owo won nigba ti won wa laye.  Awon wonyi ki i se orisa lati orun wa.  Apeere awon orisa ti won ro wa lati orun ni Obatala, Orumila, Ogun, Esu. Awon ti a so di orisa akunlebo ni yemoja, sango, oya, osun, oba, meremi, orisa oko ati bee bee lo.

 

MOREMI:  Ni asiko kan ti awon igbo n dun mohuru mo awon ara Ile-Ife, Moremi ni o je je lodo Esinminrin pe oun a fi omo oun rubo si i to ba le ba won segun Igbo to n du mo won. Leyin eyi won gbogun ti awon igbo naa won si segun. Eyi lo mu ki won so Moremi di orisa akunlebo leyin  iku re.

 

OGUN( god of iron):  Ode ni Ogun ni aye atijo. Tabutu ni oruko iya ogun.Oririnna si ni baba re O je oye Osinmole ni ile Ife, ki o to lo si ilu ire Ekiti. Mariwo ni aso Ogun, eje lo si maa n mu. Gbogbo ohun to je mo irin je ti ogun Ogun korira ki won gbe koronfo agbe emu duro. O tun korira iwa eke, iro pipa, ole jija

 

SANGO (god of lithning & thunder): je okan lara awon oba to ti je ni Oyo ile laye atijo. Gege bi oba, sango ni agbara, oogun ati igboya, ina si maa n jade lenu re bulabula to ba n soro, Nitori agbara yii o bere si ni si abgbara lo. Awon ilu wa dite mo nitori asilo agbara re. Idi inyii ti o fi lo pokun so nidi igi aayan ni ibi ti won n pe ni koso.   Oriki sango lo maa n poju ninu sango pipe won maa nlo lati yin-in lati dupe lowo re bi oba se won loore ati lati be e fun idaabobo, bibo asiri won ati lati beere fun awon nnkan ti won se alaini. Awon nnkan ti sango n lo gege bi agbara ni ose sango, edun ara ati ina to maa n yo lenu re.  Iyawo meta ni sango ni nigba aye re, oya, osun ati oba, oya wole ni Ira o si di odo ti a mo si odo oya di oni oloni. Sango korira siga mimu, obi, ewa ati eku ago jije.

 

IGBELEWON

  1. Salaye ona meji ti a pin awon orisa ile Yoruba si.
  2. Ki lo so Moremi di orisa akunlebo.

 

LITIRESO KIKA IWE APILEKO

 

 

 

APAPPO IGBELEWON

  1. Ko apeere Apola-Ise marun-un sile pelu apeere metameta yato si eyi ti o wa ninu iwe yii.
  2. Salaye ona meji ti a pin awon orisa ile Yoruba si.
  3. Ki lo so Moremi di orisa akunlebo.

 

 IWE AKATILEWA

Oyebamji Mustapha (2009) Eko Ede Yoruba Titun University Press oju iwe 198-204

 

ISE ASETILEWA

  1. ‘Ade gun keke’ apola ise inu gbolohun yii ni (a) Ade (b) gun (d) gun keke.
  2. ‘Olu ki i ja’ iru apola yii ni ……  (a) oro ise agbabo (b) oro ise alaigbabo (d) ibeere pesije.
  3. Apola ise odidi gbolohun ni (a) Jade (b) Olu ki i sun (d) Ola n korin lowo.
  4. Orisa wo ni awon Yoruba gbagbo pe o maa n yo ina lenu ………..(a) sango (b) Moremi (d) ogun.
  5. Atenumo oro ju eekan lo ninu ewi ni …………. (a) ibeere pesije (b) awitunwi (d) iforodara.

APA KEJI

    1. Ko apeere Apola-Ise marun-un sile pelu apeere metameta yato si eyi ti o wa ninu iwe yii.?
  • ko awon orisa meta ti won di orisa akunlebo nipa agbara.

Ko akanlo ede ayaworan merin ninu iwe apileko pelu alaye.

 

 

 

(Visited 28 times, 1 visits today)
error: Content is protected !!