Akoto ode oni

OSE KARUN-UN

EKA ISEl LITIRESO

AKOLE ISE: Akoto ode-oni

Akoto ni ona ti a n gba ko ede Yoruba ni ona ti o bojumu ju ti ateyinwa lo.

Alaye lori akoto ode-oni

Ede Yoruba di kiko sile ni odun 1842

Pelu iranlowo awon ajihinrere ijo siemesi bisobu Samueli Ajayi crowther ati Henry Townsend.

Ile ijosin metodiisi, katoliki ati CMS se ipade lori akoto ede Yoruba ni odun 1875 – 1974

Abajade ipade won ni a n lo ninu ede Yoruba titi di oni.

Iwonba iro ti a ba pe ni ki a se akosile re.

Apeere sipeli atijo ati sipeli tuntun

SIPELI ATIJO SIPELI TUNTUN

Aiye Aye

Aiya Aya

Eiye Eye

Yio Yoo

Pepeiye Pepeye

Eiyele Eyele

Enia Eniyan

Okorin Okunrin

Obirin Obinrin

Onje Ouje

Shola Sola

Shango Sango

Oshogbo Osogbo

Ilesha Ilesa

Shagamu Sagamu

Offa Ofa

Ebute metta Ebute-meta

Shade Sade

Ottun Otun

Iddo Ido

Akiyesi:- A ko gbodo ko konsonati meeji po ninu ede Yoruba. Ba kan naa, awon oro tabi iro ti a ko pe jade lenu yiyo ni a oo yo won

AKA ISE: ASA

AKOLE ISE: Ikini II – Akoko

Asa Ikini sa Pataki ni ile Yoruba.

Idi niyi ti won fi n pe won ni “Omo Kaaro – o-o – jiire”.

Ori ikunle ni omo obinrin yo wa ti omo okunrin yoo si dobale gbalaja ti won ba n ki agba.

Oniruuru ikini ni ile Yoruba.

AKOKO IKINI IDAHUN

Ni aaro E kaaro O o

E-e-jiire bi? Oo

Se alaafia ni aji Adupe

Osan E kaasan Oo

Irole E kuurole Oo

Oru E ku aajin Oo

Ni akoko Ojo E ku ojo O o

Ni akoko Oye E ku oye O o

Ni akoko Iyan E ku aheje kiri o Olorun a yo wa

Alaboun Asokale aanfani o O o

Eni to bimo E ku owo lomi Ire a kari

E ku ewu omo oo

 

Agbe Aroko bodun de o Ase

Babalawo Aborun boye Amin

Aboye bo sise

Aweko oko a refoo, ogun a pana mo Amin o

 

Osise ijoba Oko oba ko ni sa yin lese Ase

 

Onidiri Oju gboro ooya a ya

E ku ewa

Oba Kabiyesi Oba yoo ju irukere

Alase Igba keji orisa Iranse oba yoo dahun pe;

Ki ade pe lori “Oba n ki o”

Ki bata pe lese

Awon ti won n ta ayo Mo kota mo kope Ota n je, ope ko gbodo fohun

 

Oloja Aje a wo gba o Ase

EKA ISE: LITIRESO

AKOLE ISE: LITIRESO ALOHUN TO JE MO ASEYE.

Litrreso alohun ni litireso ti a fi ohun enu gbe jade ti a jogun lati odo awon babanla wa.

Apeere litireso alohun ajemayeye ni

i Ekun Iyawo

ii rara

ii Bolojo

iv Apepe

v Dadakuada abbl

Ekun iyawo gege bi litireso alohun ayeye

Ekun Iyawo je ewi ti omo binrin ti n lo si ile oko maa n sun lojo igbe yawo.

Koko inu ewi ekun iyawo

  • O n je ki a mo riri itoju ti awon obi re se lori re lati igba ewe.
  • O wa fun idagbere fun ebi ati ara
  • O wa fun omobinrin lati bere imoran lodo obi
  • O wa fun eko fun awon wundia to ku lati pa ara won mo dojo igbeyawo

Agbegbe ti ekun iyawo ti n waye,

i Ilu iseyin

ii Ilu Ikirun

iii Ilu Osogbo

iv Ilu Oyo Alaafin

v Ilu Ogbomoso abbl

Rara gege bi litireso alohun Ajemayeye

  • Rara je litireso alohun atigbadegba lawujo Yoruba.
  • Awon obinrin ile ti won mo itupale oriki orisun oko ni won maa nfi rara sisu pon oko won le.
  • Akoko ayeye bii ifinijoye igbeyawo, isomoloruko, isile abbl ni awon asurara maa n sun rara ju lati fi ki awon eniyan ja-n-kan lawujo.
  • Asun rara le je Okunrin tabi obinrin

Agbegbe ti awon asurara wopo ju si,

I Ede v Oyo Alaafin

ii Ikirun vi Iseyin

iii Ogbomoso vii Ibadan abbl

iv Osogbo

Bolojo gege bi litireso alohun ajemayeye

  • Awon omokunrin yewa ni o n sabe maa n ko bolojo lati fi se aponle, tu asiri ,se efe, soro nipa oro ilu, oro aje abbl.
  • Won maa nko bolojo ni ibi ayeye bii, igbeyawo, isomoloruko, oye jije, isile abbl.

Igbelewon:

  • Kin ni akoto?
  • Ko oro atiji mewaa ki o si ko akoto irufe awon oro bee
  • Fun litireso alohun ni oriki
  • Ko litireso alohun ajemayeye marun un ki o si salaye

Ise asetilewa: ko apeere ewi ekun iyawo kan lati fi han pe obinrin ti o n lo ile oko ni o maa n sun ekun iyawo lati fi moriri awon obi re.


(Visited 23 times, 1 visits today)
error: Content is protected !!